Blog > Komentarze do wpisu
Gdy nie było jeszcze transmisji z Przygodzic, Ilustracja Polska, 1936

W latach trzydziestych, kiedy nie było jeszcze Internetu, trzeba było nie lada inwencji i sprytu, by móc podglądać ptasie gniazda. Taka fotografia musiała więc wzbudzić sensację.

Tego jeszcze nie widzieliście ! Jan Sokołowski z Rawicza autorem niezwykłego zdjęcia bocianiej rodziny !

„Chcąc fotografować małe bociany wdrapałem się na gniazdo. Ponieważ przypuszczałem, że stary bocian będzie mnie atakował, postawiłem na ziemi drugi aparat, przy którym stał mój znajomy. Bocian rzeczywiście atakował, przelatując tuż nad moją głową. W ten sposób udało się to zdjęcie.”

Ten pomysłowy autor zdjęcia bocianich maluchów to przyszły kierownik Katedry Zoologii Wyższej Szkoły Rolniczej w Poznaniu i  pierwszy dziekan nowo utworzonego Wydziału Zootechnicznego. Późniejszy projektant i inicjator wieszania budek lęgowych dla ptaków. Z pewnością u wielu osób w domowej biblioteczce znajduje się atlas ptaków z dudkiem na okładce - to również jego dzieło.

Prof. dr hab. Jan Bogumił Sokołowski urodził się 24 maja 1899 roku w Dakowych Mokrych koło Opalenicy.

Jako dwuletnie dziecko z tak wielkim zainteresowaniem obserwował pszczoły, że został przez nie pokąsany. Z zapisków rodzinnych dowiadujemy się, że gdy w wieku 4-5 lat obserwował życie ryb i ślimaków wodnych, był tak zajęty obserwacjami, że wpadł do wody i musiano go wyławiać.

W 1918 roku brał udział w Powstaniu Wielkopolskim. W latach 1919-1920 był uczniem Państwowej Szkoły Zdobniczej w Poznaniu. Rok później w 1921 zdał maturę jako eksternista i rozpoczął studia biologiczne na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Poznańskiego. Zainteresowania biologią i zdolności artystyczne umożliwiły profesorowi podjęcie pracy w charakterze preparatora i rysownika w Katedrze Zoologii, a rok później jako asystenta w Katedrze Anatomii Porównawczej i Biologii. W 1925 roku uzyskał stopień magistra filozofii w zakresie biologii. Doktoryzował się na podstawie pracy pt. „Fauna owadów prostoskrzydłych (Orthoptera) województwa poznańskiego”.

Fotografia z okresu studiów (fot. ze zbiorów Andrzeja Bereszyńskiego) Profesor Jan Bogumił Sokołowski (fot. z pracy magisterskiej Magdaleny Szczepaniak)

W roku 1927 skorzystał z propozycji lepiej niż dotąd płatnej pracy i dlatego objął posadę wykładowcy w Korpusie Kadetów, przenosząc się wraz z rodziną do Rawicza. Tu profesor nie tylko zajmował się pracą dydaktyczną, ale również zajmował się obserwacją zwierząt, hodując je. 

Chcąc poznać zwyczaje sokoła wędrownego, który już przed wojną był w naszym kraju ptakiem rzadkim, Sokołowski zbudował na sośnie sąsiadującej z gniazdem sokoła specjalną kryjówkę. Wchodził do niej po listewkach przybitych do pnia drzewa i stamtąd godzinami podpatrywał ptaki, fotografował je i rysował. Rezultatem była pięknie lustrowana książka.

Aby sfotografować dropa, zbudował w polu specjalny podziemny schron, w którym spędzał wiele godzin dziennie. Dopiero po kilku miesiącach udało mu się wykonać zdjęcia ptaka.

Miał niezwykły talent konstrukcyjny. Bardzo dumny był ze swojego pierwszego aparatu fotograficznego. Zbudował go sam i posługiwał się nim przez wiele lat. Jeszcze po wojnie, gdy posiadał nową kamerę, trzymał go na pamiątkę. Uczony specjalnie przystosował go do fotografowania ptaków – sprytnie zabudował w skrzyni maskującej. Na wycieczki ornitologiczne, oprócz aparatu, zabierał zawsze lornetkę, miarkę, szkicownik i ołówek. Na wszelkie dalsze wycieczki – także papier i farby. Znakomicie malował przyrodę. Ulubionymi motywami jego akwarel – tę technikę stosował i cenił najbardziej – były ptaki i zwierzęta w pejzażu Wielkopolski.Habilitował się w 1936 roku na podstawie dzieła „Ptaki ziem polskich”. Książka ta, mimo upływu lat, nadal jest doskonałą skarbnicą wiedzy dla wszystkich ornitologów i miłośników przyrody.

Dziedzinie, której J. Sokołowski poświęcił najwięcej uwagi była ornitologia a jego dorobek naukowy z tego zakresu liczy 100 publikacji. Swoje prace Sokołowski najczęściej sam bogato ilustrował szkicami. Wybitnymi dziełami są wspomniane „Ptaki ziem polskich” i „Tajemnice ptaków”. Ogromne znaczenie ma również książka pt. „Z biologii ptaków”, która stała się podstawą wiedzy całego powojennego pokolenia ornitologów.

Atlas ptaków Polski - jedna z najbardziej znanych polskich książek ornitologicznych.  

Prof. dr hab. Jan Bogumił Sokołowski zmarł 7 kwietnia 1982 roku w wieku 83 lat i został pochowany na cmentarzu parafialnym św. Jana Vianney’a na Golęcinie w Poznaniu.

W Poznaniu jedna z ulic otrzymała  imię Jana Sokołowskiego.

 

Profesor Jan Sokołowski pisał m.in.:

„Pamiętajmy, że przyroda to bardzo skomplikowana machina. Tak jak z zegarka nie możemy usuwać kółek lub osi, tak też w przyrodzie skazywanie na zagładę pewnych zwierząt srodze może się pomścić. Obyśmy prawdę tę poznali, póki nie będzie za późno.”

Transmisja z gniazda w Przygodzicach :

http://www.bociany.ec.pl/

Źródła :

http://ekoimy.most.org.pl/02_2010_03_artykul_2.html

http://www.au.poznan.pl/kz/html/prof_sokolowski.htm

http://www.forumakad.pl/archiwum/2003/05/artykuly/23-gwiazdy_i_meteory.htm

aut. J.Wysokiński, P.Kieraciński (książka Andrzeja Bereszyńskiego i Magdaleny Wrońskiej Jan Bogumił Sokołowski – życie i dzieła (Wydawnictwo Akademii Rolniczej im. Augusta Cieszkowskiego, Poznań 2002).

czwartek, 07 kwietnia 2011, staraprasa
Tagi: ptaki

Polecane wpisy